أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

403

آثار الباقيه ( فارسى )

بدست مىآيد و در شناختن آغاز شهور و كبيسه بودن سال كارهاى پيشين را بعينه تكرار مىكنيم و به آسانى بمطلوب ميرسيم . و اگر بخواهيم مىتوانيم سالهاى ناقص اسكندرى را گرفته و بدل به محازير خورشيدى كنيم باقيمانده را در سطر عدد از جدول اوائل شهور سريانيان داخل كنيم در مقابل آغاز ماهها و علامات كبائس بدست مىآيد و جدول اوائل ماه‌هاى سريانى و رومى اين است . در اين روز از تمساح در نواحى مصر مىترسند و گفته‌اند كه تمساح سوسمار آبى است كه بزرگتر مىشود و آن حيوانى موذى است كه تنها نيل بدان اختصاس دارد چنان كه بسقنقور اختصاص دارد « 1 » و گفته‌اند كه در جبال فسطاط طلسمى بود كه براى تماسيح ساخته بودند و اين جانور نمىتوانست در اطراف آن طلسم به كسى زيان وارد آورد و چون بدان حدود مىرسيد به پشت مىافتاد و كودكان با آن مشغول بازى مىشدند تا آنكه از حدود شهر خارج شود سپس برمىخواست و بهركس كه چيره مىگشت بدرون آب مىبرد و نيز گفته‌اند كه اين طلسم شكسته شده و خاصيت آن باطل گشته . در روز هيجدهم هواى سرد و بادهاى سردى است و ذيموقريطس و قبط اين مطلب را اظهار داشته‌اند و در روز نوزدهم بنابر قول ابرخس باد شمال است و بنا بعقيده قبط در صبح آن روز باد و تگرگ است و در روز بيستم بنا بعقيده قاسر باد شمال است و در بيست و يكم بعقيده اوذكسس باد شمال است و در بيست و دوم چيزى ذكر نكرده‌اند و در روز بيست و سوم نزد قاسر باد شمال است و نزد ابرخس باران است و در بيست و چهارم نزد قاللبس و اوقطيمن و فيلفس باران و برف و باد است و بعقيده قبطيان رعد و نوء است و در اين روز ختنه كردن اطفال پسنديده است و گفته‌اند كه بادهاى آبستن‌كننده درختان در اين روز ميوزد و در بيست و پنجم بنا

--> ( 1 ) - سقنقور ماهى نيست و سوسمارى است كه در ريگ متحرك است و براى قوت باه بسيار مفيد است و استادم سيد اسد اللّه خارقانى كه در جوانى طبابت مىكرد براى اين‌جانب نقل كرد كه يك عرب سه سقنقور را از شن متحرك گرفته و آنها را در جعبه‌اى پر از شن گذاشته و به جهت طبيبى در نجف آورده بود .